چکیده جلسه ششم تفسیر موضوعی نهج البلاغه_دانشگاه علمی کاربردی واحد 10

استاد علی صدرا دانشگاه واحد ده دوستی

چکیده جلسه ششم تفسیر موضوعی نهج البلاغه_دانشگاه علمی کاربردی واحد 10

01 مرداد 1393

استاد در این جلسه به بیان موضوع ویژگی های دوست خوب و دوستی خوب از منظر قرآن و عترت پرداختند.

•اهمیت و ضرورت دوستی

ابتدا بابیان حکمت 11 نهج البلاغه فرمودند دوستی یک نیاز ضروری و طبیعی ست.

- امام علی علیه السلام در مورد ضرورت و اهمیت دوستی می فرمایند:

« أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنِ اکْتِسَابِ الاِْخْوَانِ، وَأَعْجَزُ مِنْهُ ، مَنْ ضَیَّعَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ مِنْهُمْ.»

عاجزترین مردم کسی است که نتواند یک دوست خوب پیدا کند و عاجزتر از آن کسی که دوست خوب خویش را از دست بدهد.

•برخی ویژگی های ایجابی دوست خوب

- پیامبر اکرم (ص) و حضرت علی (ع) می فرمایند که دوست خوب باید سه ویژگی داشته باشد:

1. ظاهرش ما را به یاد خدا بیاندازد. (ظاهر موجه و مناسبی داشته باشد.)

2. هرگاه سخن می گوید باعث افزایش دانش ما بشود.

3. عملش ما را به یاد آخرت و حیات ابدی بیاندازد.

قصه:

خداوند ازعزرائیل پرسید: تابحال گریه کرده ای زمانی که جان بنی آدم را میگرفتی؟ عزرائیل جواب داد:یک بار خندیدم، یک بارگریه کردم ویک بار ترسیدم خنده ام زمانی بود که به من فرمان دادی جان مردی رابگیرم، اورادرکنار کفاشی یافتم که به کفاش میگفت: کفشم راطوری بدوز که یک سال دوام بیاورد.. به حالش خندیدم وجانش راگرفتم گریه ام زمانی بودی که به من دستوردادی جان زنی رابگیرم که باردار بود ومن او را دربیابان بی آب وغذا یافتم سپس منتظر ماندم تا نوزادش رابه دنیا آورد وجانش راگرفتم دلم به حال آن نوزاده بی سرپناه در آن بیابان گرم سوخت و گریه کردم ترسم زمانی بودکه امرکردی جان فقیهی رابگیرم که نوری از اتاقش می آمد هرچه نزدیک شدم نوربیشترشد وزمانی که جانش راگرفتم ازدرخشش چهره اش ترسیدم و وحشت کردم.... دراین هنگام خداوند به عزرائیل گفت :میدانی آن عالمه نورانی که بود...؟ اوهمان نوزادی بودکه جان مادرش راگرفتی من مسئولیت حمایتش را عهدهدار بودم.... هرگزگمان مکن که با وجود من موجودی دراین جهان بی سرپناه و تنها خواهد بود.

زمانی که کسی را همه رها کنند خدا او را پناه می دهد.

امام زمان را وقتی همه رها کردند خدا خودش او را پناه داد.

•برخی ویژگی های سلبی دوست خوب

- حضرت علی علیه السلام در حکمت 37 نهج البلاغه می فرمایند که دوست خوب باید چهار ویژگی نداشته باشد:

1. احمق نباشد.زیرا احمق می خواهد به تو سود برسان ولی ضرر می رساند.

طنز:

هرگز از جلو به یک گاو، از پشت به یک اسب و از هیچ طرف به یک احمق نزدیک نشوید.

                         باهوش» از تجربیات خودش استفاده می کند.

فرق عاقل و باهوش:   

                           عاقل» از تجربیات دیگران استفاده می کند.

عاقل کسی نیست که اشتباه نکند، عاقل کسی است که اشتباهی را تکرار نکند.

احمق کسی است که کار واحدی را بارها تکرار می کند به انتظار نتایج متفاوت.

امام علی (ع) می فرمایند: اگر کسی یک بار مرا فریب دهد برای او متاسفم، ولی اگر برای بار دوم مرا فریب دهد برای خودم متاسفم.

قصه:

شاگرد ادیسون از وی پرسید: آیا 999 بار شکست خوردی خسته نشدی ؟ ادیسون پاسخ داد : من 999 بار شکست نخوردم بلکه : 999 راه را پیدا کردم که با آنها نمی شود لامپ را اختراع کرد ...

2. بخیل نباشد. زیرا بخیل می تواند خواسته ی تو را تامین کند ولی دریغ می کند.

3. تبهکار نباشد.

           أ)پول و دارایی

یعنی:     ب)آبرو و شخصیت تباه نکند.      تباه نکند.

           ج)عمر و زمان

          د)فرصت (تحصیلی_شغلی_ازدواج)

***باور ما: فرصت ها از بین رفتنی نیستند از دست رفتنی اند و به دست دیگران می افتند.

4. دروغگو نباشد. دوست دروغگو مثل قطار شهربازی ست، با آن خوش می گذرد ولی با آن به جایی نمی رسیم.

امام صادق (ع) نیز یکی از معیارهایی که دوست خوب نباید داشته باشد را می فرماید:

دوست خوب کسی است که با خانواده ی خویش قطع رحم نکرده باشد. یعنی از خانواده و نزدیکان خود نبریده باشد.

کبوتری که دگر آشیان نمی بیند

                                     قضا همی بردش تا به سوی دانه و دام

•برخی اصول دوستی خوب:

- دوست کسی نیست که همیشه تأییدمان کند، کسی است که با ما روراست باشد.

روایت امام علی (ع): صدیقک من صدقک لا من صدقک

- اسراری را به دوستانمان نگوییم که اگر روزی با ما دشمن شد از او بترسیم.

- اگر با کسی دشمنی داریم، آنقدر دشمنی نکنیم که اگر روزی خواستیم با او دوستی کنیم خجالت بکشیم.

پیامبر اکرم (ص) و حضرت علی (ع) در مورد اصول دوستی می فرمایند:

« إذا رأیت من أخیک ثلاث خصال فارجه: الحیاء و الأمانه و الصّدق و إذا لم ترها فلا ترجه »

1. در دوستی حیا داسته باشیم.

2. امانت دار آبرو و شخصیت و آینده ی دوستمان باشیم.

3. صداقت در پایان استاد با طرح دو سوال کلاس را به پایان بردند.

حال با آنچه از مکتب امام علی علیه السلام آموختیم:

آیا ما دوست خوبی برای دوستانمان هستیم؟

آیا دوستانمان دوست خوبی برای ما هستند؟

 

اگر یادتان بود و باران گرفت

                           دعایی به حال بیابان کنید.